schetsboek voor art journaling

Papier

Het begint allemaal bij de papiersoort. Niet elk schetsboek is geschikt voor de veelzijdigheid van een art journal. Er bestaan verschillende soorten papier, die elk hun sterke punten hebben:

• Schetsboeken voor potlood en droge technieken
  Deze hebben vaak een lichte korrel, ook wel een “bite” genoemd. Daardoor grijpt grafiet of houtskool beter in het papier. Perfect voor schetsen, maar minder geschikt voor verf en lijm: het papier is dun en kan bobbelen of scheuren.

• Aquarelschetsboeken
  Gemaakt voor natte technieken.

  • Cold press: met een duidelijke structuur en korrel. Mooi voor aquarel, maar lastig om fijne details of collage op te maken.

  • Hot press: gladder, waardoor pennenlijnen mooier uitkomen. Toch zijn aquarelschetsboeken vaak zwaar (300 gram of meer) en daardoor minder praktisch als art journal.

• Mixed media schetsboeken
  Dit is de ideale middenweg. Het papier kan aardig wat water, verf, lijm en mediums verdragen, zonder de zwaarte van echt aquarelpapier. De structuur is vaak glad tot licht, zodat je er net zo goed op kunt tekenen, schrijven als plakken. Voor art journaling is dit meestal de beste keuze.

Papiergewicht

Naast de papiersoort is het gewicht belangrijk. Hoe dikker het papier, hoe meer het aankan. Voor art journaling is 180 gram per vierkante meter echt het minimum. Dan kun je veilig werken met natte technieken en collage.

Werk je graag in veel lagen – met gesso, verf, meerdere collage-elementen – dan kan papier tot 280 gram prettiger zijn. Het is stevig, zonder dat je boek direct te zwaar of onhandelbaar wordt.

Glad of ruw?

Voor een art journal is glad papier vaak het meest praktisch. Collages plakken beter, fineliners en pennen glijden soepeler en details komen mooier uit. Een lichte korrel mag, zolang het niet in de weg zit.

Bedenk dat je in een art journal de textuur vaak zelf toevoegt. Door te werken met mediums, collage en verf breng je reliëf en variatie aan. Glad papier is dan een goed uitgangspunt: jij bepaalt waar er textuur ontstaat en waar niet.

Binding

De binding bepaalt hoe vrij je met je pagina’s kunt werken.

• Spiraalbinding (ringband) is praktisch en handig om plat neer te leggen, maar verdeelt je boek altijd in tweeën. Daardoor kun je geen spread maken die vloeiend doorloopt over twee pagina’s. Voor art journaling is dat vaak een gemis.

• Genaaid gebonden boeken vallen vlak open en geven je de ruimte om zonder onderbreking over een hele spread te werken. Ze voelen steviger en duurzamer aan, waardoor ze vaak favoriet zijn bij art journalers.

Formaat

Een art journal neem je meestal niet zomaar mee in je tas, zoals je met een gewoon schetsboek misschien wel zou doen. Omdat je werkt met verf, lijm en collage, gebruik je hem vooral thuis. Dat betekent dat hij niet per se handzaam hoeft te zijn – het gaat vooral om wat voor jou prettig werkt.

Er zijn wel een paar dingen om rekening mee te houden:

• Veel lagen maken je boek dikker. Een art journal kan al snel twee keer zo dik worden als toen je hem nieuw kocht. Een compact formaat houdt het hanteerbaar.

• Grote pagina’s vragen meer tijd. Een schetsboek op A4-formaat is opengeklapt net zo groot als A3. Dat kan indrukwekkend zijn, maar ook intimiderend: je hebt veel meer ruimte om te vullen voor een enkele spread klaar is. Het kan daardoor tijdrovend worden.

• Formaatopties:

  • A6: klein en intiem, geschikt voor snelle notities of mini-spreads.

  • A5: de meest gekozen middenmaat, compact en toch ruim genoeg.

  • A4: royaal en uitnodigend, maar vraagt meer tijd en energie.

  • Vierkant: speels en verrassend, nodigt uit om je pagina-indeling anders te benaderen.

Conclusie: waar let je op?

Een art journal is geen standaard schetsboek. Het moet stevig zijn, ruimte geven voor experiment, en je creatieve proces ondersteunen. De belangrijkste punten op een rij:

• Papier: mixed media papier is het meest veelzijdig

• Papiergewicht: 180 – 260 gram

• Papierstructuur: glad tot lichte korrel

• Formaat: kies een maat waar jij blij van wordt, maar wees je bewust dat groot intimiderend kan zijn

• Binding: genaaid gebonden voor het mooiste spread-gevoel

En onthoud: het perfecte schetsboek is niet het duurste of het mooiste. Het is het boek waarin jij zóveel zin krijgt om te beginnen, dat je meteen verf, lijm of pen pakt om de eerste pagina te vullen.

mijn favorieten

Hahnemühle Nostalgie te koop bij Kunstburg Neede
Papier lekker glad papier in precies goede dikte, off white (dus niet spierwit)
Kaft van mooie linnen. Alleen verkrijgbaar in grijze kaft.

Stillman & Birn BETA serie te koop bij Splendith
Papier dikker dan de Hahnemühle Nostalgie.
Papier heeft een klein beetje structuur en is spierwit.
In hard en soft cover. De softcover is altijd blauw van de BETA serie. Hardcover altijd zwart.
Verkrijgbaar in veel verschillende maten, ook vierkant